Ersan Çağatay

2011-09-10T13:39:00.000+03:00

23/09/2011 Expo
WAAR ZIJN ZE ?
EEN TENTOONSTELLING OVER EN TEGEN GEDWONGEN VERWIJNINGEN

Ersan Cagatay (kunstenaar en activist, ( 1978 in Malatya/Dogansehir - Turkije) aandacht vragen voor het fenomeen van de gedwongen verdwijningen. Onder gedwongen verdwijning wordt bedoeld "de arrestatie, gevangennemen of ontvoeren van burgers door agenten van de overheid of door personen of groepen personen die met de overheid samenwerken, gevolgd door een weigering om de vrijheidsbeneming te erkennen of door het achterhouden van informatie over het lot of de verblijfplaats van de verdwenen persoon, waardoor die persoon buiten de bescherming van de wet wordt geplaatst". Deze tentoonstelling is een duidelijk protest tegen de gedwongen verwijningen overal ter wereld.

De expo loopt tot 6 oktober 2011

Opening-Cocktail: 23/09/2011-19:00

De Centrale | intercultureel centrum
(vzw De Centrale)
Kraankindersstraat 2, 9000 Gent-Belgium
tel ++ 32 (0)9 265 98 28
fax ++32 (0)9 265 98 28
e-mail decentrale@gent.be
website www.decentrale.be

http://www.decentrale.be/activiteit-waar-zijn-ze-_913.aspx

http://ersancagatay.blogspot.com

BIOGRAFİE:

ERSAN ÇAĞATAY

In 1978 ben ik geboren in Turkije. Na mijn lager en middelbaar onderwijs ben ik afgestudeerd in de richting leraar in de plastische kunst aan de faculteit of Fine Arts' Education of İnonu University in Malatya Turkije. In 2004 ben ik mijn studies begonnen voor het masters diploma at the Branch of Art Painting of the Mimar Sinan Fine Arts University in İstanbul, waar ik het masters diploma gehaald heb met het onderzoek naar en thesis met de titel "The Pictural İmage and Presentation at the Francis Bacon's Paintings" in 2007. Ik heb deelgenomen aan verschillende kunstprojecten en groepstentoonstellingen. Ik schreef voor verscheidene kunstmagazines en won reeds prijzen in meerdere wedstrijden.Ik ben lid van de UNESCO.

Resim 83: '' Disappearances 13'' 100 x 80 Tuval Üzerine Yağlıboya, 2010

2011-02-14T14:49:00.002+02:00

Resim 82: '' Disappearances 12'' 100 x 80 Tuval Üzerine Yağlıboya, 2010

2011-02-14T14:47:00.001+02:00

Resim 81: '' Disappearances 11'' 90 x 90 Tuval Üzerine Yağlıboya, 2010

2011-02-14T14:46:00.000+02:00

Resim 80: '' Disappearances 10'' 100 x 80 Tuval Üzerine Yağlıboya, 2010

2011-02-14T14:44:00.001+02:00

Resim 79: '' Disappearances 9'' 90 x 90 Tuval Üzerine Yağlıboya, 2010

2011-02-14T14:43:00.001+02:00

Resim 78: '' Disappearances 7'' 100 x 80 Tuval Üzerine Yağlıboya, 2010

2011-02-14T14:42:00.000+02:00

Resim 77: '' Disappearances 6'' 35 x 50 Tuval Üzerine Yağlıboya, 2010

2011-02-14T14:41:00.002+02:00

Resim 76: '' Disappearances 5'' 100 x 80 Tuval Üzerine Yağlıboya, 2010

2011-02-14T14:38:00.002+02:00

Resim 75: '' Disappearances 4'' 35 x 50 Tuval Üzerine Yağlıboya, 2010

2011-02-14T14:37:00.003+02:00

Resim 74: '' Disappearances 3'' 100 x 100 Tuval Üzerine Yağlıboya, 2010

2011-02-14T14:36:00.001+02:00

Resim 73: '' Disappearances 2'' 110 x 80 Tuval Üzerine Yağlıboya, 2010

2011-02-14T14:35:00.001+02:00

Resim 72: '' Disappearances 1'' 110 x 80 Tuval Üzerine Yağlıboya, 2010

2011-02-14T14:23:00.004+02:00

''GÖÇMEN'' KONULU RESİM SERGİSİ AFİŞİ, 10 NİSAN 2009, ZENİTH GALERİ, BELÇİKA- LİEGE

2009-03-30T22:17:00.002+03:00

Resim 71:''Göçmen III'', 50x70 Kağıt Üzerine Kolaj, 2009

2009-03-30T22:08:00.001+03:00

Resim 70:''No Justice No Peace'', 15 x25 Kağıt Üzerine Kolaj, 2009

2009-03-30T21:40:00.002+03:00

Resim 69:''Göçmen II'', 50 x70 Kağıt Üzerine Kolaj, 2009

2009-03-30T21:28:00.002+03:00

Resim 68:''Göçmen I'', 50 x70 Kağıt Üzerine Kolaj, 2009

2009-03-28T21:24:00.004+02:00

KİŞİSEL SERGİ AFİŞİ- BELÇİKA-2008

2008-12-22T17:12:00.002+02:00

KADINA KARŞI ŞİDDET KONULU KARMA RESİM SERGİSİ- YUNANİSTAN, DAVETİYE

2008-12-22T17:10:00.001+02:00

'' KADINA KARŞI ŞİDDET KONULU KARMA SERGİ - YUNANİSTAN-AFİŞ''

2008-12-21T19:51:00.001+02:00

Resim 67. ''ihanete ugramis portreler'' 35 x50 Kagit Uzerine Karisik Teknik, 2008

2008-10-27T14:19:00.001+02:00

Resim 66: ''Suret'' 35 x 50 Tuval Üzerine Akilik, 2008

2008-10-13T16:55:00.003+03:00

Resim 65: ''Suret'' 25 x 35 Karton Üzerine Akilik, 2008

2008-10-13T16:53:00.001+03:00

Resim 64: ''Suret'' 35 x 50 Tuval Üzerine Akrilik, 2008

2008-10-06T11:45:00.002+03:00

Resim 63: ''Otoportre'' 21 x 34 Kağıt Üzerine Akrilik, 2008

2008-10-06T11:40:00.001+03:00

Resim 62: ''Stene Uçuşta'' 14 x 21 Kağıt Üzerine Karışık Teknik, 2008

2008-10-06T11:21:00.003+03:00

Resim 61: ''Suretler'' 27 x 27 Kağıt Üzerine Akrilik, 2008

2008-10-06T11:14:00.001+03:00

Resim 60: ''Miskin Poemba'' 27 x 30 Kağıt Üzerine Akrilik, 2008

2008-10-06T11:03:00.004+03:00

Resim 59: ''15lik Bert Profili'' 29,5 x 42 Kağıt Üzerine Akrilik, 2008

2008-10-06T10:58:00.002+03:00

Resim 58: '' Face it,ıf you are man enough'' 30 x 30 Karışık Teknik, 2008

2008-10-02T20:37:00.003+03:00

Resim 57: '' Koen ve Valery-Desenler'' Kagit Uzerine Murekkep, 2008

2008-05-25T19:37:00.002+03:00

Resim 56: '' Koen ve Caroline-Desenler'' Kagit Uzerine Murekkep, 2008

2008-05-25T19:31:00.004+03:00

Resim 55: '' Isimsiz '' Digital Photo, 2008

2008-05-14T13:47:00.001+03:00

Resim 54: '' Isimsiz '' Digital Photo, 2008

2008-05-14T13:44:00.002+03:00

Resim 53: ''Suretler'' 50 x 70, Karton Uzerine Akrilik, 2008

2008-04-25T19:22:00.003+03:00

Resim 52: ''Karalamalar'' Kagit Uzerine Tukenmez Kalem, 2008

2008-04-25T18:46:00.002+03:00

Resim 51: ''Monique'nın Portresi'' Kağıt Üzerine Karakalem

2008-03-15T15:26:00.002+02:00

Resim 50: '' Modelden Eskiz'' 25 x 35 Kağıt Üzerine Füzen

2008-02-24T13:52:00.002+02:00

Resim 49: '' Modelden Eskiz'' 25 x 35 Kağıt Üzerine Füzen

2008-02-24T13:48:00.001+02:00

Resim 48: '' Uyuyan Birgül'' 25 x 35 Kağıt Üzerine Karakalem

2008-02-24T13:45:00.001+02:00

Resim 47: '' Fikret Mualla'' 21 x 30 Kağıt Üzerine Karışık Teknik

2008-02-24T13:44:00.002+02:00

Resim 46: '' İsimsiz Suret'' Kağıt Üzerine Karışık Teknik

2008-02-24T13:42:00.002+02:00

Resim 45: '' İsimsiz Suret'' 21 x 30 Kağıt Üzerine Karışık Teknik

2008-02-24T13:39:00.002+02:00

Resim 44: '' İsimsiz Suret'' 21 x 30 Kağıt Üzerine Tükenmez Kalem

2008-02-24T13:36:00.002+02:00

Resim 43: '' Jean Luc Godard '' 21 x 30 Kağıt Üzerine Karakalem

2008-02-24T13:32:00.002+02:00

Resim 42: '' Otoportre'' 50 x 70 Kağıt Üzerine Füzen

2008-02-24T13:29:00.002+02:00

Resim 41: '' İsimsiz Suret'' 21 x 30 Kağıt Üzerine Füzen

2008-02-24T13:25:00.002+02:00

Resim 40: '' Model Eskiz'' 35 x 50 Kağıt Üzerine Lavi

2008-02-24T13:23:00.002+02:00

Resim 39: '' Bir Asi:Birsen '' 35 x 50 Kağıt Üzerine Füzen

2008-02-24T13:20:00.001+02:00

Resim 38: '' Bu Gülay Başka Gülay '' 35 x 50 Kağıt Üzerine Füzen

2008-02-24T13:17:00.001+02:00

Resim 37: '' Suretler '' 20 x 20 Kağıt Üzerine Karakalem

2008-02-24T13:16:00.001+02:00

Resim 36: '' İskender '' 21 x 30 Kağıt Üzerine Füzen

2008-02-24T13:14:00.002+02:00

Resim 35: '' İsimsiz'' 35 x 50 Kağıt Üzerine Karışık Teknik

2008-02-24T13:11:00.001+02:00

Resim 34: '' Karmaşık Suretler '' 20 x 35 Kağıt Üzerine Kuru Pastel

2008-02-24T13:06:00.002+02:00

Resim 33: '' Mesut '' 35 x 50 Tuval Üzerine Yağlıboya

2008-02-24T13:03:00.003+02:00

BİR ASİ:FRANCİS BACON

2008-02-16T15:30:00.001+02:00

BİR ASİ:FRANCİS BACON

Francis Bacon, 28 Ekim'de 1909 yılında Dublin’in yakınlarında, 63. alt Baggot Street'te bir bakımevinde doğmuştu. İrlanda’ya yerleşmiş, İngiliz ana babadan dünyaya gelen Bacon 5 çocuklu ailenin ikinci çocuğudur. Onun babası, Anthony Edward 'Eddy' Mortimer Bacon, ordudan emekli olduktan sonra, at üretim merkezinde çalışmaktaydı.

İrlanda‘da çok fazla çalışmak istemesi, bölgeyi avcılık günlerinden tanıması ve temel olarak mali sebeplerden kaynaklanmaktaydı. Bu işinden dolayı da Bacon'ın çocukluğu Dublin de geçer. Annesi Christina Winifred Loxley Bacon, Sheffield’da yaşayan Çelik üretimiyle uğraşan varlıklı bir aileden geliyordu. Ailesinin çok da büyük bir soy ağacı yoktu; fakat ailesinin köklerinin Elizabeth döneminde yaşamış olan filozof ve devlet adamı, Francis Bacon’dan geldiklerini söylüyorlardı.

İrlanda da ilk yaşadıkları yer, Curragh’ın yakınında Cannycourt eviydi. Yaşadıkları bu bölge at üretimi ve beslenmesi konusunda çok ünlü bir yerdi. Eddy Bacon, 1.Dünya savaşı döneminde Londra da Milli Savunma Bakanlığında hizmet eder. Savaştan sonra İrlanda’ya dönmek istiyorlardı; fakat İrlanda’da bu sefer 1916 yılında isyan patlak verir. İrlanda da 1919-1921 Bağımsızlık Savaşı ve 1922-1923 İç savaşının çıkması, Bacon ailesini derinden üzmüş ve İrlanda da bu denli şiddetin boy göstermesi, onları İrlanda’dan uzaklaştırıyordu. Bu dönemde onlar İngiltere’ye küçük bir kasabaya yerleşirler.

Francis Bacon’ın ilkokul deneyimi 1924 yılından 1926 yılına kadar çok kısa bir dönem gittiği Cheltenham’da ki Papaz Okulu olur. Bu dönemde astım hastalığına yakalanmasıyla eğitimini yarıda kesmek zorunda kalır. Bu yüzden evdeki yaşamı da sürekli gerginlik ve soğuk bir ortamda geçer. Bacon’ın babası akıllı, kavgacı ve sürekli tartışmayı seven bir adamdı, annesi ise kendi halinde yaşayan, günün büyük bir kesimini ev işleriyle uğraşan, arkadaş canlısı bir kadındı.

Erken yaştan itibaren, kronik astım hastalığına yakalanması ona yaşam içersinde büyük acılar veriyor, herhangi bir işle uğraşmasını engelliyor ve babasının gözünde onu alçaltıyordu. Bu ona ömür boyu süren bir ıstırap gibi gelir. Bunların yanında, Bacon'ın belirginleşen homoseksüelliği kendi tarifiyle ailesiyle şiddetli ilişkilere zorladı. Sorun, baba Bacon'ın oğlunu annesinin iç çamaşırını denerken yakalamasıyla patladı. Francis Bacon, 16 yaşında evi terk etmek zorunda kaldı.

Francis Bacon, 16 yaşında hiçbir fikri olmadan, kafasında bir sürü kargaşayla ve acıyla Londra’ya gitti. 1926 yılının Sonbaharı ve Kışı arasında sürüklenen yaşamı onu çaresiz bırakıyordu. Parasız ve işsizdi, annesi sonraları ona haftalık 3 sterlin yollamaya başladı. Bu sırada tanıştığı, yaşlı, garip, yalnız başına yaşayan bir adamın yanında kısa süreli bir iş buldu.

Francis Bacon gençliğindeki yaşantısıyla ilgili, ’’Gençliğimde ahlaklı olduğum pek söylenemez.’’ der.

Francis'in babası, onun yaşamını düzeltmek için son bir deneme yapar. Onu Berlin’de anne tarafından akrabası olan Harcourt-Smith ile görüştürmek ister. Francis’in gözünde bu yersiz bir hamleydi ve artık hiçbir şey onu geri döndüremezdi. Eddy Bacon, onu demir gibi erkek olarak görmek istiyordu. Ama onda git gide kadınsı davranışlar hakim olmaya başlar ve Francis bundan rahatsızlık duymaz. 1927 yılında Berlin’e gideceği zaman, Harcourt-Smith ile tesadüfen karşılaşır.. Francis’in babası Harcourt-Smith’in onu korumasını ister. Fakat, korumak yerine onun cinsel tercihini istismar etmeye başlar ve Francis’in etrafında sürekli olarak dolanır.

Berlin de yaşaması, Francis için kültürel olarak ezici bir deneyim sağlar. Onun sanatsal yaşama doğru evrimlesin de bu deneyim önemli bir etkendir. Berlin’de kaldığı Hotel Adlon’da, şehrin gösterişli zenginliğinin tadını çıkarır. Şehrin hareketli ve erotik yaşamı, onun rahat hareket etmesine yol açar ve kendini oldukça özgür hissetmesini sağlar. Bu dönemde sanata ilgi duymaya başlar, mimari, resim ve sinemayla ilgilenir; yeni gelişmeleri takip eder. 1925 yılında, Berlin de Sovyet yönetmen Sergei Eisentein’in, Potemkin Zırhlısı filmini izler. Bu filmdeki bazı sahneler ona darbe yemişçesine, yıllarca etkisi altına alır. Yıllar sonra bu sahneler sanatını en çok etkileyen imgeler haline gelir.

Bacon artık Berlin’den ayrılıp Fransa’ya yerleşmeyi düşünür. Berlin’de ona acı veren hatıralar olsa da, onu yetenekleri yönünde geliştiren, destek veren arkadaşları kalmıştır. Bu kişilerden, Yvonne Bocquentin, ince, zevkli, dünya ve hayat hakkında çok şey bilen bir insandır; açmış olduğu sergide Bacon’ın, görsel sanatlara ilgi duymasını sağlar. Bocquentin, Fransa’da Bacon için, Fransızca dersleri aldığı Chantilly’de kalması için bir oda teklif eder. Bacon bu öneriyi kabul eder ve onun için Fransa macerası başlar. Fransa’ya gider gitmez dilini geliştirmek amacıyla kurslara başlar. Bacon’ın çok iyi, kalıcı bir hafızası vardır ve kısa zamanda Fransızcasını ilerletir. Fransa’da kaldığı süre içerisinde sürekli olarak müzelere gider. Bir gün, Nicholas Poussin'in 1630 yılında yapmış olduğu ve kendi çocuğunu korumaya çalışırken bağıran bir annenin portresi anlatan, The Massacre of the Innocents(Masumların katliamı) resmini Château de Chantilly (Musée Condé)de görür. Bu resim onu derinden etkiler. Ona göre bu resim, ‘’yapılmış en iyi insan ağlamasıdır.’’der. Bu çalışma, ressamın tek bir resmine karşı olan saplantısının ilk işaretidir.

Bacon’ın 1927 yazında Galerie Paul Rosenberg de açılan Picasso sergisindeki çizimleri gördükten sonra, o kadar çok etkilenmiştir ki, sanatçı olmayı kafaya koyduğu andır bu. Picasso, ona hem dönemsel anlamda, hem de çizimsel anlamda derin ipuçları verir. Bacon bu dönemden itibaren, karakalem çizimler ve suluboya resimler yapmaya başlar. O sergi ona biçimsel anlamda bir yol gösterici olmuştur. Montparnasse'de bohem bir yaşamın altında, sık sık müzelere gidip; buralarda, Picabia, De Chirico ve Soutine gibi ressamların, yapmış olduğu işleri izleme imkanı bulur. En son çıkan sinema filmlerini büyük bir dikkatle izler. 1928 yılında Londra geri dönmeye karar verir.

Francis Bacon, Londra’ya döndükten sonra Batı Kensington’da 17.Batı Queensberry Mews’de bir stüdyo kurarak mobilya tasarımcısı ve iç dekoratör olur. Modernist dilde, Marcel Breuer, Le Corbusier ve Eileen Gray gibi tasarımcılar tarafından yolu açılmış cam ve krom plaka şeklinde tasarlamış parçaları ustalıkla gerçekleştirmiştir. Bir anda Londra’nın en önemli dekorasyoncusu ve tasarımcısı haline gelir. Bacon’ın teknik bilgisinin kaynakları ve Kral Wilton Halı Fabrikasında üretmiş olduğu halılarının yapım şekli hala bilinmezliğini korur.

Bacon, 1930’ların İngiliz Dekorasyonuna örnek olarak tasarımlarının tanıtıldığı “The Studio” dergisinin ilgisini çeker. Bu dönemde İngiltere’nin varlıklılarından olan, sanat çevrelerine verdiği destekle tanınan Eric Hall ile tanışır. Sanat alanında hızla ilerlemesine karşın, artık yapmış olduğu mobilya tasarımları yaşam için uygun değildir. Bu nedenle dekorasyon ve tasarımcılığı bırakmaya karar verir. 1932 yılında, Chelsea’ye taşınır. Yaşadığı evin içini kendi zevkine göre tasarlar. Bu evde, 20 yılı aşkın süre beraber kaldığı, yaşlı dadısı Jessie Lightfootile’le birlikte kalmaya başlar.

Bacon, ilk eserini, ‘İsa’nın Çarmıha Gerilmesi’ 1933 yılında daha 23 yaşındayken yapar. Bu eser konusunda Picasso’ya minnettardır, resmi için ‘sanırım Picasso’nun biçimsiz resimlerine benzer’der. 1933 Nisan’ında bazı eserlerini Mayor Gallery’de sergiledi ve aynı yıl, Herbert Read'in kitabına Crucifixion, 1933‘ın bir kopyası kondu. Bu eser, Art Now ve Koleksiyoncu Sir Michael Sadler tarafından satın alınır. Sadler, ondan, kafatasının x ışını altında görünümünü resmetmesini isteyerek, sipariş verir. Bu fikir bir başka düşüncelerle birleşir, aynı yıl Crucifixion’ın daha renkli versiyonları da yapılır. Böylesi umut vadeden bir başlangıçtan sonra, Bacon'ın kariyeri bazı olumsuzluklardan dolayı sarsılmaya başlar.

Şubat 1934'te, özel olarak tasarlanmış Transition Galerisinde 7 adet yağlıboya olmak üzere, 5-6 guaj ve çizimlerden oluşan tek kişilik gösterisi başarısızlıkla sonuçlanır ve The Times'tan küçümseyici bir tanıtım yazısı alır. Ardından, 1936 yazında, bir çalışması, Londra’daki Uluslararası Sürrealist Sergi tarafından, yeterince Sürrealist olmadığı gerekçesiyle reddedilir. Sonunda, Bacon’ın eserlerinin değeri düşmeye başlar. Bu durum onun yaratıcılığını azaltır ve önceki bohem, sıkıntılı hayatına geri döner. O kadar üzülür ki; amaçsızca hayatı sürüklenmeye başlar. 1936’da Royal Hospital Road’dan Glebe’e taşınır ve 1941’e kadar orada yaşar. 1937 yılının Ocak ayında, Eric Hall tarafından düzenlenen, ‘On Genç İngiliz Ressamlar' sergisine dahil edilmesine rağmen, bu dönemde hemen hemen hiç eser çıkaramamıştır. Yapmış olduğu birçoğunu da Bacon yok eder. Sanat hayatının ilk zamanları bu şekilde, kaos ve keşmekeş içinde gidip gelir.

Bu dönemde Avrupa’da İkinci Dünya Savaşı başlar ve askere çağrılır. Bacon’ın astımı, İkinci Dünya savaşında aktif rol almasına engel olur. O yine de bu durumu rağmen, ARP’de Sivil Savunma da İtfaiyeci, sivil kurtarma ve ölüleri gömmede görev üstlenir. Tahmin edilebileceği gibi astımı daha da kötüleşir ve 1942’de istifa eder. Harap olmuş, yıkık dökük sokaklarda gezinmek artık ona daha da acı verir. Her şeyi bir kenara bırakıp, Hampshire’da, Petersfield’in yanında Eric Hall ile birlikte küçük bir kulübe kiralar. Orada ciddi anlamda çalışmayı planlar. Bu dönem boyunca tek tük resim yapar; fakat yaptığı bu çalışmalar, ciddi anlamda fark edilmeye başlanmıştır. Francis Bacon’da, bombalanmış yerlere ayak basmış olma deneyimi çok daha içsel ve yalıtılmış bir hayal gücünü ortaya çıkarmayı sağlamıştır. Resim yaparken savaş sırasında ki zihninde kalanların yanında farklı etkilendiği yollarda vardır. ‘’The Family Reinion’’ adlı oyunun yazarı, şair T.S.Eliot’un şiirleri onu daha entrikacı ve duygusal yönden zengin kaynaklara ve fikirlere yöneltir. Bunların yanında Antik Yunan dönemi dramları yazan Aeschylus’un, ‘’The Oresteia’’ adlı eseri de Francis Bacon’ın etkilendiği eserlerdir. 1942 yılında Akademisyen W.B. Stanford’un Aeschylus üzerine yazmış olduğu ve anımsatıcı çevirilerin olduğu, üç ciltlik eseri satın alıp okuduktan sonra Bacon, bu esere karşı büyük hayranlık duyar ve büyük zevk alır. Oresteia’ın talihsiz ailesinin tuzağa düşürülmesi, Bacon’da büyük bir merak ve ilham uyandırır. Bu merak ve ilham onun resimlerine yansıyacaktır.

Bacon, 1943 yılının sonlarına doğru, Güney Kensington 7.Cromwell Place’ın zemin katında bir evde, İngiliz Pre-Raphaelite ressam John Everett Millais’ın atölyesine gider. Buradaki resimler onun ilgisini çeker. Gördükleri resimlerden sonra, yeni resimler yapmak işin şevklenir. Aynı yıl Bacon, arkadaşı Lightfoot'la birlikte, sanatı yakından takip eden zengin Eric Hall’ın yanına giderek ondan bazı konularda yardım ister. Fakat bu ilk görüşme deneyimi onda büyük bir hüsran yaratır. Buna rağmen çalışmalarına devam eder.

Bu dönemde yapmış olduğu, Üç Figürlü Çarmıha Gerilme çalışması, 1944 yılında, New Bond Street‘de ki, Lefevre Galerisin de sergilenir. Figürlü Manzara, onun sonradan kalan çalışması olmasına rağmen, 1945 yılında sergilediği üçlü çalışması eleştirmenlerin daha çok ilgisi çeker. Üç parçadan oluşan bu tablo, izleyicide şok etkisi yaratır.

Resminde öykülemeci olmaktan özellikle kaçınan, bunun aktarım sürecinde izleyiciyi sıktığını ve anlatılmak istenenin gücünü azalttığını düşünen Francis Bacon’ın, tek amacı tuval kişiliklerinin izleyene kuvvetli bir duyumsal yoğunluk hissettirmesidir. Bu resmi ile de bunu başarır ve Tate Galerisin de onu sergiye sunan Eric Hall, tarafından daha sonra resim satın alınır.

Takip eden yıllarda Bacon’da ki eşsiz gerçekçiliği, hırsı çalışmalarına da yansır. Resimlerinde, 1946 yılından itibaren olasısız dönüşümler olan, bir diziye doğru değişim gösterir. Bu dönemde yaptığı eserler arasında gerçekten herkesi insanı psikolojik açıdan hayrete düşüren, arkasında hayvan leşi asılı, üstten aşağıya doğru et parçaları sarkan, önde ise yüzü deforme edilmiş üzerinde şemsiye duran sanki başsız bir insan figürü yapar. İnsanı ürküten bu tablo sanatçılar ve sanat eleştirmenleri tarafından ilgiyle karşılanır. Yapılan bu çalışma karşısında arkadaşı olan, ressam Graham Sutherland bile övgü dolu sözlerle hayranlığını gizleyemez. Bu çalışmadan dolayı sanat eleştirmeni ve galerici Erica Brausen hemen Bacon ile temasa geçer ve erken dönem işlerinden olan Sonbahar konulu çalışmayla, bu çalışmayı satın alır. 1946 yılında, Paris de Musée d'Art Moderne’de 20.yüzyıl Sanatı adıyla grup sergisinde sergilenir. Aynı çalışmalar, 1948'de New York şehrinde yapılan grup sergisinde de sergilenir.

Bu dönemde yaptığı resimlerden iyi paralar kazanan Bacon, bununda vermiş olduğu rahatlıkla kendini kayıtsızca kumara verir. Artık, Monte Carlo onun en uğrak yeri haline gelmiştir. İlk zamanlarda çok para kazanmasına rağmen, sonradan elinde avucunda ne varsa kaybetmeye başlar. Gece hayatı onu rahatlatır ve Monte Carlo’nun ışıklarına hayranlıkla bakar. O dönemde aldığı bazı siparişleri bu durumdan dolayı yetiştirmez. 1947 yılına kadar bir tek iş yapamaz. Bu durumdan rahatsız olan arkadaşı Graham Sutherland, onu uyararak, bu yaşantıdan uzak durmasını kendinden rica eder.

Brausen, Bacon'a mektup yollayarak, onu tekrardan işlerinin başına dönmesini ve çalışmalarına tekrardan başlaması için ona telkinlerde bulunur. Arkadaşlarının bu uyarılarına kulak asmak zorunda kalır ve Londra'ya dönerek, hızla çalışmalarına devam eder. Zamanın eksikliği Bacon'ın işlerine direkt darbe vurur. Bu durum resimlerinde değişimi başlatır. İşler daha basite indirgenir, ifade de büyük bir rahatsız edicilik hakim olmaya başlar. Figürler de açıkağızlar, dişler ve çengelli iğnelere odaklanır. Yaptığı figürler sanki içi boş olarak boyanır. Kullandığı renklerde değişime uğrayıp paleti artık griler ve siyahlarla bezenmiştir. Maddi açıdan sıkıntılı dönem başlar; çünkü bütün varlığını Monte Carlo’da tüketir. Elinde kalan tuvallerinin tümünü kullanır ve resim yapacak hiçbir şey kalmaz. Artık umutsuzluktan yaptığı resimleri ters çevirip arkalarına resim yapmaya başlar. Çiğ/Ham tuvalin resmi daha keskinlikle tuttuğunu farkeder, dokusunu geliştirir ve tuvalleri ıslatmak için tiner uygulamalarına izin verir. Bu tekniği bulması onu, dik kafalılığının da vermiş olduğu mizaçla, yaşamına ve çalışmaya devam etmesini sağlar.

1949 yılında yapmış olduğu sergide, resimlerinden biri diğer tek renkli benzer çalışmalarından ayrı bir yerde durur. Bu resim mor pelerini ile tensel hisler uyandıran Head VI, (1949)’dir. 1960’lar ve 70’lerde aralıklı olarak, 10 yılı aşkın bir süre sürekli olarak Velasquez çeşitlemeleri üzerine çalışır. Velasquez deneyimi, şeklinde sanatçıyı sınırlamanın aksine aşırı bir tutum almaya teşvik eder. Diğer birincil kaynakları çığlık atan hemşirenin sessizliği, Eisenstein’in Potemkin Zırhlısı adlı filmidir. Ama özellikle Bacon gösterişli bir tuvalinde çığlığı, unutulmaz papa imgesini ve sonraki işlerini birbirleriyle kaynaştırır.

1950 ve 1952 yıllarında babasının ölümünden sonra annesinin yerleştiği Güney Afrika’ya deniz yolculuğuna çıkar. Sonrasında kız kardeşlerinin yaşadığı Güney Rodezya’ya gider. Her iki ziyareti sürecinde sanatçı, doğada vahşi hayvanların hareketlerini gözlemler. Kendinde bıraktığı izlenimleri, 1952 yılında yapmış olduğu birkaç resminde gösterir. 1951 yılında ilk tatil dönüşünde sonra Antik Mısır uygarlığına ilgi duymaya başlar ve bu dönemde ortaya çıkan sanat ürünlerinin eşsiz olduğunu öne sürerek 1953’ten 1954 yılına kadar sfenkslere dayanan 4 çalışma gerçekleştirir. Aynı yıllarda Bacon karanlık odalardaki adamları resmeder, yedi resimlik seri olan, Man in Blue I-VII,(1954), konuyu ele alış şekli bakımından sanatsal tavrının özetlenmiş halini yansıtır.
Bacon bu dönemde çıplaklığa olan ilgisinden dolayı, bedensel imgeler yaratmaya başlar. İki Figür(1953), sonra ki yıllarda ise Otlakta İki Figür(1954) resmini yapar. Her iki çıplak erkek çalışması Eadweard Muybridge'nin hareket içinde insan vücudunun ardarda fotoğraflandırma sayısı ve hareket halinde insan figürü (1901) çalışmasından alınmıştır. Bacon için hareket halinde insan figürü, gerekli bir görsel sözlük olur.

İki figür resimlerin de duruşlar, Muybridge’nin güreşçiler imajından alınmış; fakat Bacon tarafından cinsel bir imge olarak kullanılmıştır. Bu durum hayatındaki cinsel saplantılarında göstergesidir. Çünkü kendini mazoşist olarak görür ve aşırı derecede acıya karşı saplantısını vardır. 30 Nisan 1951 yılında onun için travmatik bir olay olan Nanny Lightfoot’un ölümünden sonra Bacon, Cromwell Gardens’tan ayrılır. Bu dönemden sonra, 10 yılı aşkın süre seyyahlar gibi sürekli atölyesini değiştirecektir. 1952’den önce eski savaş pilotu Peter Lacy ile aşk ilişkisi olur. İlişkileri zorlayıcı ve yıkıcılık üstüne kurulu olmasından dolayı on yıldan fazla süre, Lacy’nin nevrotik Sadiziminin etkisinde kalır.

Peter Lacy 1950’lerin ortasında Tangier’e taşındığında Bacon onu izler. Gelecek birkaç yılını Muriel Belcher, John Deakin, John Minton, Michael Andrews ve Frank Auerbach gibi Soho’lu entelektüel çevreden arkadaşlarının arasında bulunur. Tangiers da Allen Ginsberg ve William Burroughs ile arkadaşlık kurar.

Uluslararası ünü gelişmeye devam eder. 1954’te Venedik Bienalin’de, İngiliz Büyük Çadırında Ben Nicholson ve Lucian Freud ’la beraber sergi açar. Roma’dayken Velazquez’in Papa Innocent X’ izlemeyi bırakır. 1953’te New York Durlacher Brothers’da tek kişilik sergisini yapar ve 1957 yılında Paris’te Galerie Rive Droite’da sergisini tekrarlar.

1957’e kadar Bacon’ın resmi işleme ve boyama tarzında dönüşümler görülmeye başlar. 1957 yılının Mart ayında galerinin olduğu Hanover’de göz kamaştırıcı sergisi olur. Orada daha önce ki dönemlerinden esinlendiği, Van Gogh’dan etkilendiği altı tane tablosunu sergiler. O sıra da İkinci Dünya Savaşının yok edici etkisi devam etmektedir. Bacon, yaptığı resimlerde boyayı daha kaba olarak uygulamaya başlar, duygularını açığa vuran ve açık olan renklerle yan yana koyar. Onu bu tarzda yola çıkaran ve uyaran Van Gogh’tur. Ayrıca Céret, Chaim Soutine ve Fas’ın o vahşi ışığı onun resminin oluşmasını cezbeden diğer etkenlerdir. Kararlı formların ve ilk olarak 1950’lerin kasvetli yarım arka planları onun resimlerinde ki kırılma noktalarıdır.

Bu süreci bir geçiş dönemi izler. Ekim 1957‘de Marlborough Güzel Sanatlar ile bir kontrat imzalar. Bu şirketin yönetimi ona 1.242 Pound kadar borç vermeyi teklif eder. Böylece Bacon Hanover’de ki Galerisine borçlanır. Saygın Marlborough’de ki Galerinin kurucusu ve gözü olan Frank Lloyd ile anlaşır ve işlerini Valerie Beston Galerisinde devam ettirir.

1963 yılında Bacon’ın hayatına George Dyer adında biri girer. George Dyer, adi bir suç geçmişi bulunan, depresif ve güvensiz doğasını yalanlayan ciddi görüntüye sahip, şık bir doğu yakalıdır. Çoğunlukla John Deakin’in fotoğraflarının aracılığıyla, Dyer, Bacon’ın 1960’lardaki resimlerinin tekrar eden konusu haline gelir. Bu dönemde, fotoğraf resmin vazgeçilmez bir aracı haline gelir. Deakin’in çektiği diğer yakın arkadaşlarının fotoğrafları, Henrietta Moraes, Isabel Rawsthorne, Lucian Freud ve Muriel Belcher sanatçının konularının ruhunu yakalayabilmesine olanak verir. Onların hatlarını bükebilir ve model ile mücadeleye girişmeden pratiğe dökebilir. Fotoğraflara ilgisini basitçe bir görüntünün içerisine hapsetmez; onun fiziksel durumuna kuvvetlice açıklık kazandır. Bacon’ın kendisinin vurguladığı gibi, ‘unutma ben her şeye bakarım’ der. Bu merakı onu her şeyi en ince ayrıntısına kadar kurcalamaya ve fazlasıyla eleştirel bir kişilik halini almasına yol açar. Özellikle Soyut Ekspresyonistlere karşı acımasız eleştirileri yapar.

Bacon’ın yaşadığı dönemde beğendiği ve saygı duyduğu İsviçreli heykeltıraş ve ressam olan Alberto Giacometti’nin çizimlerini büyük bir hayranlıkla izler. İkili Giacometti’nin 1965’de Tate’deki Retrospektifi için çeşitli kereler buluşurlar; fakat ertesi yıl, Giacometti’nin ölümü, arkadaşlıklarının kısa ve dramatik bir şekilde bitmesine yol açar.

Bacon bir sanatçı olarak bu dönemde yaptığı resimlerle üstün bir noktaya gelir. 10 yıllık üretim sürecinin sonunda, resim sanatında virtüözlük seviyesine ulaşır. Ustaca sürülen fırça darbeleri ve hemen ardından boyaları dans edercesine fırlatması, kumaş üzerine doğrudan tüpten sıkılan boyanın izinin hassas dışavurumuyla birleşir. Arka planları sıklıkla, rengin parlak ve düz boşluklarından oluşur, bu durum daha büyük kompozisyonları dizginsiz bir şekilde oluşturmasının izlerini taşır. Etkiler oyuncuları, tavrı sürekli değişime uğrar, bir anda neşe dolu, (George Dyer bisiklet sürüyor, (1967)) bir anda tehditkar (T.S.Eliot’un Şiiri 'Sweeney Agonistes' den (1967) ilham alarak yaptığı üç kanatlı resim) oluverir.

1968’de sanatçı New York’a ilk defa, son dönem işlerinin Marlborough Gallery’sin de ki sergisi için gider. Amerikan eleştirel bakış açısı, sanatçı hakkında ayrılık içinde olmasına rağmen, yirmi adet çalışması bir hafta içinde satılır. Sergi, Bacon’ın Dyer’ı yaptığı son dönem portrelerini içerir. Bunun yanında Dyer ile olan ilişkileri git gide gerilimli bir hal almıştır. Gittikçe kötüleşen alkolizmi, kavgalarının sıklığı ve vahşiliği, Bacon’ın onu Londra dışında yaşamaya ikna etme yönündeki engelleyici çabaları bile ilişkilerini kurtarmaya yetmez. 1970’te, Dyer’in Bacon’ı, stüdyosuna 2.1 gram marihuanna gizleyerek uyuşturucu taşıdığı yönün de yalan yere suç yüklemesi, işleri saçmalığa vardırır. Bacon bu yüzden mahkemede yargılanır ve beraat eder.

Sanatçı artık bu dönemden itibaren, Grand Palas’taki Retrospektif sergisine odaklanır, bu onun için yaşayan bir ressam olarak istisnai bir onurdur. Bacon'ın 1962 Tate Retrospective'nin açılışından iki gün önce Dyer, Hotel des Saints- Peres'teki banyosunda içkiyle birlikte aldığı uyku ilaçlarından dolayı ölü olarak bulunur.
Bacon haberleri garip bir dalgınlıkla karşılamış gözükür. Bir kaç yıl içinde yaptığı seri resimler, acısının gerçek kayıtları durumundadır. Bunlar aynı zamanda, George Dyer Anısına Siyah Üçlemeler(Triptych), (1971) ve Üçleme(Triptych) Ağustos (1972) olarak anılanları kapsar. En kasvetli ve bu vasiyetlerden beklide en görkemlisi olan Mayıs-Haziran Üçlemesi (1973) (Triptych May-June (1973), Dyer’in ölümünün ardından muazzam bir uğraşının ve anıtsı sadeliğin çalışması halini alır.

Bacon, 1970’lerin önemli bir zamanını Paris’te geçirdi. 1974’de De Briague’de geniş bir arazi satın alarak buraya yerleşti. Sonraki on yıl içersinde arkadaşları Michel Leiris, Nadine ve Jacques Dupin ilişkilerini derinleştirdi. Gerçeküstücü yazar ve eleştirmen olan Leiris’in portresini yaptı. Takip eden yıllarda Galerie Claude Bernard’da onun için bir sergi düzenlendi. Bacon’ın eserleri ve hayatı ilk defa 1975’de bir kitap halinde basıldı. Bu kitap, 1962-1974 yılları arasında gerçekleştirilen önemli röportajları içer. Bu röportajlar önemli ölçüde onun ününün artmasında etkide bulundu ve Bacon’ın eserleri tartışılmaya başladı. İlk defa eserlerinin şans ve rastlantının etkisiyle oluştuğunu söyler.

Sonraki 15 yıl, ‘tek başına sergileri’ ve ‘Retrospektif’leri dünyanın her yerinde izlenmeye başladı. 1978 de, Madrid ve Barcelona da; 1983’de Tokyo, Kyoto ve Nagoya’da ve 1985 yılında, Washingon D.C’de sergiler açıldı. Hemen ardından Londra’da, 125 adet eseriyle büyük bir ‘Retrospektif’ sergisi oldu. 3 yıl sonra 22 eserle Moskova’daki New Tretyakov Galerisinde bir ‘Retrospektif’ sergisi daha gerçekleşti. Bu olay, SSCB’de ilk defa büyük bir Batı ressamının açtığı sergiydi. Genel olarak, Bacon, 1980’lerde resim dilini basitleştirdi. İnsan vücudunu vahşi ve katı bir biçimde işledi.

Bacon her şeye rağmen bazı arzularından hiç vazgeçmedi. Sağlığının kötüye gittiği son yıllarında, genç Spainard’la dostluk kurmaktan zevk aldı. Doktorunun önerisiyle 1992’de Madrid’e gitti.

Bir süre sonra hastalığı kritik bir duruma ulaştı ve hastaneye yatırıldı. 28 Nisan 1992’de bir kalp krizi geçirdi ve 82 yaşında öldü. Ateist olduğu için bedeninin yakılmasını ister. Yaşanan bazı sorunlara rağmen isteği gerçekleştirildi ve külleri İngiltere’ye gönderildi.

ERSAN ÇAĞATAY

Resim 32: ''Metamorfoz'' 50 x 70, Karton Üzerine Karışık Teknik

2008-01-26T10:54:00.000+02:00

Resim 31:''İsimsiz'', 35 x 50, Tuval Üzerine Yağlıboya, 2007

2008-01-26T10:46:00.000+02:00

Resim 30: ''Günaydın Bay Egemen'' ,Kağıt Üzerine Karışık Teknik

2008-01-26T10:41:00.000+02:00

Resim 29: ''Suretler'' 21 x 30 Karton Üzerine Yağlıboya-2007

2007-12-10T20:20:00.001+02:00

Resim 28: ''Suretler'' 21 x 30 Kağıt Üzerine Karışık Teknik-2007

2007-11-03T23:04:00.000+02:00

Resim 27: ‘’Karamsar Serzeniş’’ 70 x 50 Tuval Üzerine Yağlıboya-2005

2007-10-29T20:06:00.000+02:00

Resim 26: ‘’İyinin ve Kötünün Ötesinde Şafak’’ 50 x 70 Tuval Üzerine Yağlıboya-2005

2007-10-29T20:00:00.000+02:00

Resim 25: ‘’Newroz’’ 110 x 90 Tuval Üzerine Yağlıboya-2003

2007-10-29T19:55:00.000+02:00

Resim 24: ‘’Newroz’’ 110 x 90 Tuval Üzerine Yağlıboya-2004

2007-10-29T19:50:00.000+02:00

Resim 23 : ’’Suretler’’ 20 x 25 Kağıt Üzerine Pastel boya-2007

2007-10-29T19:47:00.001+02:00

Resim 22 : ’’Suretler’’ 20 x 25 Kağıt Üzerine Pastel boya-2007

2007-10-29T19:42:00.000+02:00

Resim 21: ’’Suretler’’ 20 x 25 Kağıt Üzerine Pastel boya-2007

2007-10-29T19:39:00.001+02:00

Resim 20: ’’Suretler’’ 20 x 25 Kağıt Üzerine Pastel boya-2007

2007-10-29T19:35:00.000+02:00

Resim 19 : ’’Suretler’’ 20 x 25 Kağıt Üzerine Pastel boya-2007

2007-10-29T19:26:00.000+02:00

Resim 18: ’’Suretler’’ 20 x 25 Kağıt Üzerine Pastel boya-2007

2007-10-29T19:22:00.001+02:00

Resim 17 : ’’Suretler’’ 20 x 25 Kağıt Üzerine Pastel boya-2007

2007-10-29T19:17:00.001+02:00

Resim 16 : ’’Suretler’’ 20 x 25 Kağıt Üzerine Pastel boya-2007

2007-10-29T19:13:00.000+02:00

Resim 15: ’’Suretler’’ 20 x 25 Kağıt Üzerine Pastel boya-2007

2007-10-29T19:00:00.000+02:00

Resim 14 : ’’Suretler’’ 21 x 30 Kağıt Üzerine Pastel boya-2007

2007-10-29T18:38:00.000+02:00

Resim 13 : ’’Suretler’’ 21 x 30 Kağıt Üzerine Pastel boya-2007

2007-10-29T18:29:00.000+02:00

Resim 12: ’’Suretler’’ 25 x 18 Kağıt Üzerine Pastel boya-2007

2007-10-29T18:27:00.000+02:00

Resim 11 : ’’Suretler’’ 21 x 30 Kağıt Üzerine Pastel boya-2007

2007-10-29T18:25:00.000+02:00

Resim 10: ’’Suretler’’ 50 x 70 Kağıt Üzerine Yağlıboya-2006

2007-10-29T18:20:00.000+02:00

Resim 9: ‘’Suretler’’ 50 x 70 Tuval Üzerine Yağlıboya-2006

2007-10-29T18:18:00.000+02:00

Resim 8: ‘’Suretler’’ 35 x 50 Tuval Üzerine Yağlıboya-2006

2007-10-29T18:16:00.000+02:00

Resim 7: ‘’Suretler’’ 35 x 50 Tuval Üzerine Yağlıboya-2006

2007-10-29T18:05:00.000+02:00

Resim 6: ’’Suretler’’ 17 x 25 Kağıt Üzerine Pastel boya-2007

2007-10-29T17:56:00.001+02:00

Resim 5: ’’Suretler’’ 21 x 30 Kağıt Üzerine Kuru boya-2006

2007-10-29T17:48:00.000+02:00

Resim 4 : ’’Suretler’’ 21 x 30 Kağıt Üzerine Kuru boya-2006

2007-10-29T17:43:00.000+02:00

Resim 3 : ’’Suretler’’ 21 x 30 Kağıt Üzerine Karışık Teknik-2007

2007-10-29T17:31:00.000+02:00

Resim 2 : ’’Suretler’’ 21 x 30 Kağıt Üzerine Karışık Teknik-2007

2007-10-29T17:23:00.000+02:00

Resim 1: ’’Suretler’’ 21 x 30 Kağıt Üzerine Karışık Teknik-2007

2007-10-29T17:06:00.000+02:00

foto

2007-10-29T16:59:00.000+02:00

EFES RESİMLERİNDEKİ HÜMANİZM VE SEVGİ ÜRÜM

2007-10-29T16:29:00.000+02:00

EFES RESİMLERİNDEKİ HÜMANİZM VE SEVGİ ÜRÜM

Sanatçı Sevgi ürüm "Efes Resimleri" konseptinde oluşturduğu çalışmalarını TUREB salonlarında sergiliyor.

Sanatçı Sevgi ürüm "Efes Resimleri" konseptinde oluşturduğu çalışmalarını TUREB salonlarında sergiliyor.

Sergi 7-28 Nisan 2006 tarihlerinde izlenebilir
Açılış kokteyli:7 Nisan Cuma,Saat:18.00

‘’Resim bütün sanatlarda olduğu gibi bir oluşum ve gelişim zinciri takip ederek kendini konumlandırır ve elbet ressam yaşadığı toplumsal olgulardan; toplum gerçeğinden ve soluduğu havadan etkilenerek, ama hep bireysel kalarak, bireysel bir fantezi dünyasını kurgulamak ve gerçekleştirmek zorunluluğunun farkına vararak yoluna devam eder.’’ İşte bu noktada Sevgi Ürüm’ün resimlerine baktığımızda o toplumsal süreci içimizde hissederiz. Sanki bir arkeolog gibi kendi üslupsal tarzını da ortaya koyarak geçmiş dönemin izlerini kaza kaza, kendini var etme sürecini görüyoruz Sevgi Ürüm’ün. Bu ortaya koyuş antik Efes kalıntılarını belirgin bir sembolist anlayışla yorumlamasıyla anlam buluyor resimlerinde. Bu sembolizm düşsel bir yaratım değil; yalnızca ana temayı oluşturmada yedek kavram . Daha açık söylersek geçiş sürecini hızlandıracak yardımcı bir kavram.

Efes’teki kalıntılar belli bir programa ve ölçmeye dayanan, daha da önemlisi, matematiksel temellere oturtulan, sonuç itibariyle estetiksel bir öngörü koyan bir yapılar zinciri. İşte Sevgi Ürüm’ün resimlerinin ana fonksiyonu da, buradaki matematiksel ortaya koyuş ve bunun pentürle estetiksel bir beğeni haline getirilişinde yatıyor. Burada,Efes sanatçı için bir yol gösterici işlev görüyor.

Resimsel serüvenine yön verecek kadar değerli bir işlev bu.

Resimlerinin çoğunda simetri hakim ve vurgulayıcı orta noktalarla da belli bir karşıtlık yaratmaya çalışıyor. Bunun amacı bölümler arası ilişkiler kurarak bu karşıtlığı güçlendirmek. Bunun için de parçalı kompozisyonlar kuruyor. Bu parçalanmışlıkları da, renkle bütünleştiriyor . .‘’Karşıtlık ve karşıtlıkların dengesiyle estetik oluşturabiliyoruz.

Bu yaşamın özünden kaynaklanıyor.”’diyor Sevgi Ürüm.

Sevgi Ürüm resimlerinin biçim ve renk bileşkesi onun resimlerinin temel kuruluş felsefesini oluşturuyor.

Bu sentez üzerinde kuruluyor “Efes Resimleri”nin yapısı.

Sevgi Ürüm’ün resim serüveni iki aşamadan oluşuyor birincisi tasarımsal ve kurgusal süreç; ikincisi de tuvalin başına geçtikten sonraki yaratım süreci. Resimlerine ayrıntılı eskizlerle başlıyor; ama tuvalin başına geçtiğinde bu süreç zıtlıklarla spontan, parçalı lekelerle farklılık yaratmaya başlıyor. Bu farklılık onun kendine özgü renksel algılamasıyla değişik bir oluşuma gidiyor...

Bu süreci şu şekilde açıklıyor Sevgi Ürüm;‘’Ruh halini serbest bırakmak, zinciri koparmak; Niçin zinciri koparmak? Yaşamın içinde olmamdan kaynaklı, hepsinden de etkileniyorum.’’

Sevgi Ürüm’ün resimlerinin bazılarında daha da özgür, tasarımsız bir süreç var. Nedeni; sergideki bütünlük açısından karşı duruş simgesi olarak zıtlık.

’’Devamlı aynı olamam’’diyor kendisi de..

Çalışmalarında bir tür, somut biçimlerle soyut kavramları yakalama çabası da sezinleniyor,.Bu alegori simgesel anlatımla bütünleşen bir yapı oluşturuyor. Resimlerinde bütünüyle betimleme yok; ama yapılan bazı resimlerde, direkt biçimi betimleyen bir durum var. Bu durum resimlerindeki zıtlıkların,bileşkesel farklılıkların toplamı gibi bir şey, düz yüzeylerle vurgulanan güçlü bir renksel anlatım bu..

Sanat ; kendini var etmenin estetik biçimini bütün olarak insani temele oturtarak gelişir.Efes’n kuruluş dönemini hesaba katarsak o dönemdeki savaşların,kölelerin ve şiddetin ruhunu resimlerinde öldürmüştür Sevgi Ürüm.Bunu da renklerle yapar , her fırça darbesi sanki bir parçanın melodisi gibidir.Her resminde bu melodi sanki o dönemdeki iktidar ilişkisine karşıdır.Resimlerinin isimlerinden de bu ortaya çıkacaktır zaten: Denklem,Bütünleşme,Karşıt Döngü,Gelecek Nerede,Barışa Doğru,Tutku..vb.

‘’ Bütün toplumsal, bireysel çıkış ve kaygılara rağmen ressamın kaygısı, varoluşun mantığı; kendini anlamanın ve tanımlamanın estetiği değil midir?’’ Sevgi Ürüm’ün kendini tanımlama serüveni de budur herhalde. BU HÜMANİZM...

ERSAN ÇAĞATAY

02.11.2005

YVES KLEİN ve YENİ GERÇEKÇİLİK

2007-10-29T16:28:00.001+02:00

YVES KLEİN ve YENİ GERÇEKÇİLİK- Ersan Çağatay

28 Nisan 1928’de Fransa’da Nice şehrinde doğdu. Ressam bir ailenin çocuğuydu. Babası figüratif resimler yapar, annesi ise soyut resimler yaptığından dolayı, ufak yaştan itibaren sanattan etkilenmeye başladı.1947 yıllarından itibaren ruhsal alana karşı ilgisi artmaya başladı. Ayrıca bu yıllarda Uzakdoğu sporlarına karşı ilgisi de başladı.(judo)
Nice sahillerinde arkadaşları Pascal ve Armond’la gezerlerken 3 arkadaş dünyayı 3’e ayırdılar. Armond toprağı ve onun zeytinliklerini alır, Pascal havayı, Yves’te sahilde yatarken gökyüzünü ve uzayı hayal ediyor. Sanata karşı yoğunluğu bu dönemlerde artıyor. Gökyüzünü hayal ederken “Benim en güzel çalışmam olan mavi gökyüzünde delikler açmaya çalışıyorlardı, kuşları yok etmeli” (Chelsea Otel Manifestosu)sözleriyle ruhsal dünyasında gezintiye çıkarıyordu bizleri. 1948 yılında, yirmi yaşında “mavi gökyüzü benim eserimdir” diyerek gökyüzüne imza atmış, böylece ilk sanatsal eylemini icra etmiştir. Bu yıllarda ayrıca “Monoton-Sessizlik Senfoni” adlı projesini de geliştirdi. Bu bir tek ton üzerine kurulu senfoni projesiydi. 10 dakika boyunca aynı notayı seslendiren ve sonra da aynı süre boyunca sessiz kalan bir orkestrayı yönetmiştir. Bu çalışmayla aslında monokrom resme karşı, bir karşılık yaratır. “Bu tema hayatımı nasıl yaşamam, nasıl olmasını istediğimi gerçekleştiren bir şeydir.”
1948-1949 yıllarında İtalya’ya, sonra da arkadaşlarıyla birlikte Londra’ya gezmeye gidiyor. Bu dönemde kartların üzerine pastel ve guajla bir sürü monokrom çalışma yapıyor. 1950’de İrlanda’ya geçiyor. Ağustos’a kadar Atcılık kulübünde kalarak burada bir sürü aktiviteleri, resim yaparken ki hareket ve reflekslerle ilgili günlükler yazmıştır. Bu süre içerisinde hala Judoyla ilgilenmeye devam etmiştir. Amacı hareketi ve buradaki ruhsallığı gözlemlemektir.
1952 yılında 15 aylığına Japonya’ya gidip burada Judoda akıl kontrolü ve teknikleriyle ilgili kitap yazıyor. 1954’de Paris’e geri dönüyor ve kitabını yayınlıyor.
Bu döneme kadar ki yaptığı monokrom çalışmaları, başka bir sanatçının Heguenault, çalışmalarıyla birlikte katalog olarak basılıyor. Bu çalışmalarıyla sanattaki illizyon üzerine sorular sormaya başlıyor.
Fransa’da Portakal monokromu üzerine çalışmalara başlıyor. Portakal renginin dışavurumu diye soyut sanatçılarla birlikte sergiye katıldı. Çalışmalarına portakal rengini evreni diyordu. Bu çalışmalar sergi jürisi tarafından reddedilmiştir. Tek renkle resim olmaz diye eleştiriliyordu.
İlk halka açık sergisini Club des solitaires’de açıyor. Birçok renkli monokrom orda sergileniyordu. Bir sürü periyottan geçerek, araştırmalarım beni birleşik tek renkli resimler yapmaya götürdü. Bir renk tek veya birçok katman tarafından kaplıdır, değişik prosedürlerle birlikte. Hiç bir çizim görünüm değildir. Varyasyon yoktur. Bu dominant bütün resmi işgal eder. Bu yolda bireyselleşen bir renk arıyorum. Çünkü her rengin başka bir dünyalara karşılık geldiğine inanıyorum. Bu yüzden resimlerim mükemmel birliktelik üzerine kuruludur. Bu soyut bir düşüncedir. Soyut ressamlarla anılmama yol açanda bu bakış açısıdır. Bu anlamda şunu söylemem gerekiyor ki, soyutçular bana nasıl yaklaşacaklarını bilmiyorlar. Renkler arasındaki ilişkiyi reddediliyormuşum gibi zannediyorlar. Mesela sarı atmosfer ve iklim yaratmak için biraz yeterlidir. Ama bundan öte sarının sesi sonsuzdur. Bunu çok çok farklı şekillerde olabilirliğinin dışında görebiliriz. Sonların nüansları sonsuzdur. Her rengin bir nüansı benim için bir bireydir.” Yves Klein için her renk bir ırktan, bir karakterdir. Bazen vahşi, bazen olumlu, bazen olumsuz, bazen sert, bazen de hareketli olabilir.
1950’de Yves Klein mavinin tek renk olarak kullanıldığı son derece yoğun ve zengin bir mavi tonundan yapılan resim dizelerine başlamıştır. Ressam sonunda ‘’Uluslararası Klein Mavisi’’olarak bu rengin patentini almış ve çeşitli nesnelere uygulamıştır. Bu renkle mavi alevler, mavi sıvılardan sonra, mavi boyayla kaplı çıplak bir kadını dikey ve yatay tuvallere çeşitli yönlerden bastırarak çeşitlemeler yapmayı denemiştir. Yves Klein’in bulmuş olduğu bu mavi, boyanın parlak rengi, mavi pigmente sentetik reçinenin katılmasıyla sağlanır. Resimlerine özgün bir tinsellik ve özgürlük duygusu verebilen mavi, Klein için önemli bir renkti, bu nedenle çoğu resmi mavidir. Bu resmin gücü izleyicinin duyarlılık alanına girmesi ve güçlü bir düşünsel etki yapmasındandır.
Savaş sonrası Sanatçılarının en önemlilerinden sayılan Klein, izleyiciyi sarsmayı ve kızdırmayı amaçlayan bir Üslup olan Avrupalı Yeni Dadacılık akımının öncüsü sayılabilir.
21 Mart 1956’da ‘’Tek Rengin Proposionsu’’ adlı sergisini açtı. Sergi için Pierre Restany Yves Klein için ‘’Gerçeğin Dakikası’’adlı metnini kaleme aldı.’’Bütün makineler tarafından zehirlenmiş, ritm manyağı olmuş insanlara,’’ seslenerek’’Yves size iyileştirici olarak zengin bir sessizlik sunuyor’’der. Bur da bir uzay tarif eder ve sonunda da ondan kaçışı gösterir. Bir tonun dışa vurumudur bunlar. Yves Klein’in de bu duruma cevabı vardır’’Özet olarak iki amacım vardı, birincisi insanın günümüz uygarlığı üzerindeki duyarlılığının izlerini kaydetmek, ikincisi de aynı uygarlığın ne oluşturduğunu göstermek, yani ateşi; çünkü benim esas uğraşım boşluk olmuştur, boşluğun ortasında, insanın kalbinde olduğu gibi yanan bir ateş vardır’’
1957 yıllarında İtalya’nın Milan şehrinde Apollinate Galeri’de mavi dönem çalışmalarını sergiledi.11 çalışma 78-56cm formatında Ultramarine Mavisiyle boyalı duvardan 20cm uzakta açılı panellerle, ilk defa mavi monokromla dolu bir oda sundu izleyenlerine. Yine aynı yıllarda Ayrostatik heykele gönderme olarak Paris’de Gökyüzüne 1001 balon bıraktı.
Yves Klein 1958’de Paris’te ki Iris Clert Galerisinde Levide(boşluk)adlı sergi açtı: Galerinin pencereleri maviye, içi beyaza boyanmış, geri kalan her yer boş bırakılmıştır.
En önemli yaptığı sergi ise çıplak canlı modellerle yaptığı baskı eserleri ve canlı performanslarıydı. Bu çalışmalarla ilgili Chelsea Otel Manifestosunda ‘’Değil mi ki canlı fırçalar kullandım resim yaparken-başka bir deyişle, canlı modellerin boyaya bulanmış çıplak bedenlerinden yararlandım. Bu canlı fırçalar hep benim yönlendirmelerimle hareket ettiler. Birazcık sağa, şimdi de sola doğru, yine biraz sağa vb. Boyanacak yüzeyden kendimi kesin ve zorunlu bir mesafede tutarak yabancılaşma sorununu çözmüş oldum.’’ Burada ki derdini açık bir biçimde anlatır.
En önemli çalışmalarının arasında ateşle yapmış olduğu resimler de önemli yer tutar.’’(…),boyları üç-dört metreyi bulan şiddetli ve kavurucu gaz alevlerini kullanarak, ateş ile resim yapmayı da başardım. Alevler resmin yüzeyini yalarken, oraya ateşin anlık izini kazıdılar. Sonuçta, ikili bir amaç benimki: Öncelikle insan duygusallığının izini günümüz medeniyeti dahilinde belgelemek; sonra da, bu medeniyeti doğuran ateşin ardında bıraktığı izin peşine düşmek. Bunlar hep, asıl meselemin boşluk olmasında kaynaklanıyor kuşkusuz; çünkü inanıyorum ki ateş, insanın yüreğinde yandığı gibi, boşluğun kalbinde de yanmakta.’’ Bu sözleriyle ayrıca metafiziksel anlamlarda yükler çalışmalarına.
‘’Bugün, zaman ve bilgi açısından bu noktaya ulaşmış biri olarak, kolları sıvayıp, gelişimimin atlama tahtası üzerinde geçmişe doğru birkaç adım çekilmeyi öneriyorum. Olimpiyat atlama şampiyonları gibi, temkinle geri çekilerek, bu sporun en klasik tekniğiyle, kendimi bugünden geleceğe fırlatabilmek için hazır olmam gerekiyor; ve bilinçle ulaşılmış şu sınırı yitirmeden: Sanatın maddesizleşmesi.’’bütün sanatının temelinde de bu yatıyordu.
Yeni Gerçekçilik Akımının en önemli temsilcisi olarak,1962 yılında 34 yaşında geçirdiği kalp krizi sonucu ölmüştür.

YARARLANILAN KAYNAKLAR:

- Modern Sanatın Öyküsü, N.Lynton, Remzi yayınları
- Sanat Kitabı-500Sanatçı 500Sanat Eseri, Yapı Sanat Merkezi
- Boşluğa Sıçrayış-Makale, Serhan Ada, Radikal Gazetesi
- Yeni Gerçekçilik ve Cesar,Doç.Aytaç Katı,Anadolu Üniversitesi GSF.yayınları
- www.yvesklein.com
- www.yvesklein.net
- Otel Chealse Manifestosu-Yves Klein-Norgunk yayınları

NİCOLAS POUSSİN

2007-10-29T16:27:00.001+02:00

NİCOLAS POUSSİN Ersan Çağatay

17. yüzyılın en önemli Fransız ressamı Nicolas Poussin sanatta bir hareket olan, antik ve Rönesans mirasına dayanan Avrupa Klasisizminin kurucusu olarak varsayılmaktadır.

Poussin 1594’te Normandy, Les-Andelys’teki fakir bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. İlk profesyonel eğitimini evde almaya başlamış, 1612’de Paris’e gitmek ve burada m-Maniyerist ressam J. Lallemald’ın atölyesinde çalışmak üzere evden ayrıldı. Eğitimine genellikle kraliyet koleksiyonlarındaki İtalyan resimleri üzerine yapılan bağımsız çalışmalarla takviye yapıldı ve 1610’ların sonunda sözünü geçirir bir usta haline geldi. Bunun en iyi kanıtları Luxemburg Palas, Paris’te görevlendirildiği dekorasyon işi ve büyük başyapıtı Bakirenin Kibiri’dir. Ne yazık ki 1612-33 Paris dönemi çalışmalarından yalnızca Ovid’in Metamorfoz’u üzerinde yaptığı çizimleri günümüze kadar gelebilmiştir.

1623’te Fransız eğitimini Venedik resimlerinin duyguları okşayan ihtişamıyla zenginleştirdiği Venedik’e geldi. 1624’te ise, hayatının geri kalan kısmını, 1640-1642 yıllarında Paris’e yaptığı gezi dışında, geçirdiği Roma’ya geldi. Poussin’in Roma’daki yeni arkadaşları, Poussin’in bilgin ve entellektüel olmasında en önemli rolü oynayan klasikçi filozoflardı. İtalya’da 1620’ler Poussin için yoğun bir öğrenme ve aktif yaratıcı çalışma yıllarıydı. Dört yıl içinde genç bir ressam olarak en yüksek hedefine ulaşmayı başararak St. Peter Katedrali St. Erasmus Şehitliği’ndeki kilise için bir başyapıt yapması üzere görevlendirildi (1628-29). Bu süreçte, Avrupa’da zaten baskın bulunan, günümüzde Barok olarak bildiğimiz dinamik sitili elde etti. Bu dönem içerisinde bütün resimleri içinde en çok Barok olanını, İspanyol Hollanda’sındaki bir kilise tarafından sipariş edilen St. James’e Görünen Sütundaki Bakire’yi üretti. Fakat bu çalışma Valenciennes’e değil, Cardinal Richelieu’nun koleksiyonuna, ardından da XIII. Louis ve Louvre’ye ulaştı. Poussin son derece rekabetli olan Barok alanındaki başarısızlığıyla yıkıldı ve hayal kırıklığına uğradı. Bir daha bu stili çalışmadı.

Kısa bir buhran döneminden sonra Romalı arkadaşlarının desteğiyle daha kısıtlı ve entelektüel olan bir gelişime yöneldi. 1629 yılında ev sahibinin kızıyla evlendi. 1624-1630 ilk Roma sürecindeki çalışmalarında genel olarak mitolojik temalar, aşk, doğayla armoni içinde bulunan şiirsel bir ilham ve kaygısız mutluluğu karakterize etti.

Bunu takip eden on yıl içerisinde tarih Poussin’in çalışmalarının ana konusunu oluşturdu. Sanatçıyı insanların tinsel özelliklerini açığa vurdukları durumlar cezbetti. 1630’lardaki resimlerinde kompozisyonlar kompleksti ve sahnedeki klasik trajediyi hatırlatan birçok karakterin birleşiminden oluşuyordu. Poussin özel bir kutu ve mum figürler kullanarak kompozisyonlarını oluştururdu. Daha sonra eskizlerini çizmeye başlar ve ancak bundan sonra boyamaya geçerdi. Dönemin en iyi bilinen parçaları Pyrrhus’un Kurtuluşu (1634) ve Scipio’nun Asil Özverisi (1640)’dir. Döneminin en popüleri de Cardinal Richelieu tarafından görevlendirildiği çizimleriydi. Bunlardan biri, günümüze kadar gelen Neptün ve Amfitrit’in Zaferi (1634)’dir. Bu resimler kilise sarayını dekore edecekti ve bu faktör Fransa’da Poussin’e karşı olan ilginin arttığını gösteriyordu. 1630ların ikinci yarısında ise, Paris’teki genç ressamlar Poussin’in stilini takip etmeye başladılar. Kral’ın görevlileri de sanatçıyı Fransa’ya çağırdılar fakat Poussin acele etmedi. Fransa’ya ancak 1840’ta, kralın tehdidiyle geldi. Paris’e varır varmaz kralın saraylarındaki sanat eserleriyle ilgilenen kişiyle bir randevu ayarlandı. Bu olay diğer kraliyet sanatçılarında büyük bir kıskançlık oluşturdu ve bu karşıtlığa Vouet liderlik etti. Poussin sonraki iki yıl içerisinde sunaklar için resimler, Richelieu için tuvaller yaptı ve Louvre Büyük Galeri’deki dekorasyon işlerini yönetti. Kin ve kıskançlık duyulmaya daha fazla dayanamayıp işini bitirmeden Roma’ya kaçtı. Sanatsal ve tinsel düşünceleri monarşi yanlılarınınkiyle uyuşmazlık göstermekteydi.

1642-65 son Roma döneminde de Poussin çalışmalarına aynı şekilde devam etti. Bu dönemin en önemli çalışması Mevsimler Serisi (1660-64)’dir.

Poussin’in çalışmaları Avrupa sanatının sonraki dönemlerdeki gelişimini etkilemiş; antik Yunan ve Roma mitolojisi üzerindeki sözünü geçirir yorumları, XIX. yüzyıla kadarki Avrupa sanatı üzerine izlerini bırakmıştır.

GERMANICUS’UN ÖLÜMÜ (The Death of Germanıcus)

Germanıcus kuzeyden döndükten kısa bir süre sonra, Perslerin istilaya hazırlandıkları haberi geldi.Tiberius derhal evlatlığına Asya’ya gidip onlarla savaşmasını emretti,ama Germanıcus’a olan kıskançlığı hala sürüyordu .Söylenildiğine göre, görevlisi Piso’ya genç prensi öldürmesi için gizli bir emir vermiş.
Zavallı Germanıcus, bu kötü amaçlardan habersiz Piso’nun verdiği bir kadeh zehiri içti ve kısa bir süre sonra öldü. Askerleri o kadar öfkelendiler ki, kaçmayı başaramasaydı katili öldüreceklerdi.
Soylu prensin öldüğü Antioch’da halk onun yasını tuttu. Görkemli bir cenaze töreni yapıldı, külleri bir kaba koyularak İtalya’ya geri götürmesi için Agrippina’ya verildi. Germanıcus’un düşmanları bile, onun can verdidiğini duyduklarında üzüldüler ve günler boyunca onun hatırasına saygı göstermek için savaşmayı kestiler.
Üzgün Agrippina ve onu izleyen altı küçük çocuğu, kocasının külleriyle birlikte Roma’ya döndü. Onu büyük bir kalabalık karşıladı; gemiden, Germanıcus‘un küllerinin koyulacağı Augustus’un mezarına doğru yavaşça ilerlerken kalabalık ona ağlayarak eşlik etti.
Tiberius bile üzgün olduğunun düşünülmesini istiyordu. Agrippina huzuruna çıktığında Piso ve karısını, kocasını zehirlemekle suçladı, imparator ikisini de haince terk etti. Birkaç gün sonra Piso kalbi bir kılıçla deşilmiş halde bulundu. Kimse bunun nasıl olduğunu tam olarak bilmese de, Romalıların çoğu onun Tiberius’un emriyle öldürüldüğüne inanıyorlardı.
Germanıcus’un ölümünün ardından, Tiberius her tarafa saldırdı, kendini zalim ve günahkar bir canavar olarak gösterdi. Kendisi kadar kötü niyetli uşaklar seçti kendine. Muhafız alayı olarak bilinen Pretoria Birliği kumandanı Sejanus onun sağ koluydu. Bununla birlikte, Sejanus, İmparatorun oğlu Drusus’u gizlice zehirleyecek kadar da nankördü; fakat herkes genç prensin doğal bir sebepten dolayı öldüğünü sanıyordu.
Sejanus, zalim olduğu kadar da hırslı biriydi. Kendini Tiberius’a sadık gibi gösterirken, İmparatoru yerinden etmek onun yerine hükümdar olmak istiyordu. Efendisini, çok güzel bir iklimi olan ve emirlerini oradan rahatlıkla Roma’ya gönderebileceği Capri adasında dinlenmeye çekilmesi için ikna etmeye çalışıyordu.
Sejanus, Roma’da tek başına bütün iktidarı ele geçirdiğinde, kendisinin ki gibi yolları benimsemiş bütün insanları öldürdü. Kurbanları arasında Germanıcus’un birçok arkadaşı ve ölen kahramanın çocuklarından bazıları da vardı. Germanıcus’un dul karısı Agrippina, Akdeniz’de çorak ve kayalık bir adaya sürüldü. Orada açlıktan ve susuzluktan öldüğü söylenir.

Işığı Arayan Anarşist Ressam Camile Pisarro

2007-10-29T16:25:00.000+02:00

Işığı Arayan Anarşist Ressam
Camile Pisarro (1830-1903) -Ersan Çağatay

“Anarşist ressam anarşist resimler sergilemek isteyen biri değil, paraya önem vermeyen, ödül arzusu duymadan, olanca bireyselliği ve kişisel çabasıyla burjuvaziye ve resmi göreneklere karşı
mücadele eden biridir.”
Paul SİGNAC

Fransız, Empresyonizm akımı içersinde önemli bir yeri olan, ayrıca Anarşizmi ve Liberler görüşlerini hayatının içini sokarak sanatını bu şekilde ölümüne kadar devam ettiren, Paris komününün savunucularından, Camile Pisarro. O çağda Danimarka’ya bağlı olan Batı Hint Adalarından S.T. Thomas kentinde doğdu. Ailesi onu 12 yaşında öğrenim görmesi için Paris’e yolladı. (1841-1847) 5 yıl öğrenimini tamamladıktan sonra ailesinin yanına dönerek babasının yanında tezgahtarlık yapmaya başladı. Bu arada kendi kendine resim yapmaya başladı ve resim yapmak hayatının bir parçası olmaya başladı. Artık kararını vermişti ressam olacaktı. Buna ailesi özellikle de babası şiddetle karşı çıkıyor, kendisi gibi tezgahtar olmasını istiyordu. Bunun üzerine arkadaşı Danimarkalı ressam Fritz Melbyle’la birlikte Venezuela’ya kaçtı. Burada egzotik kır manzaralarıyla ilgili eskizler çizdi. 1855’te babası resim öğrenimi almasına izin verdi. Paris’te Güzel Sanatlar Yüksekokulu’na yazıldı. Fakat o dönemde artık içselleşmeye başlayan özgürlük anlayışının da etkisiyle, Akademinin baskıcı eğitimine boyun eğmeyerek, öğrenimini yarıda bırakarak, ressamların daha özgür çalıştıkları Suisse Akademisine geçmiştir. Orada ressam Monet, Armand Guillaumin ve Renoir’la tanıştı.
Bir süre ressam Corot’dan ders alan Pisarro, bu dönemde hocasının tarzında resimler yapmış genellikle Paris civarındaki kır manzaralarını resmetmişti. Aynı zamanda sürekli sanatsal incelemelerde de bulunuyordu.
İlk kez 1859’da yaptığı bir resim Paris salon sergisine seçildi. Resminin sergiye seçilmesiyle birlikte çalışmalarına daha da hız vererek sanatsal üslubu gelişmeye başladı. Bu dönemde Paris’te sergiler devlet gözetiminde jürilerin seçmesiyle oluyordu. Bu yüzden genelde devlet ideolojisinde olan ressamların çalışmaları sergileniyordu. 1863’te yapılacak sergi de salon jürisinin tutumu üzerine dört bin resim geri çevrildi. Bu resimler içinde Pisarro’nun tabloları da vardı. Bu durum sanatçılar arasında büyük tepki yaratmıştı. Konu imparator III. Napolyan’a kadar ulaşmış, İmparatorda halkın karar vermesi için reddedilen tabloların serginin yapıldığı Sanayi Sarayının, başka bir bölümünde sergilenmesini emretmişti. Salon des Refuses adını taşıyan bu sergi dönemin Akademik geleneğine karşı bir tepkidir. Akademik sanatçılara karşı başlatılan mücadelede ye büyük destek vererek giderek anarşizme de yakınlık duymaya başladı. Bu dönemde sanatsal anlamda Courbet ve Monet’nin etkisine girmiş, resimleri aydınlanmaya, fırça vuruşları da genişlemeye başlamıştır. “Beni düşündüren en önemli şey şudur: İyi bir yolda mıyım, çalışmalarımda gelişme var mı, sanat hataları yapıyor muyum? Çünkü maddeyle ilgili, tablo yapımıyla ve hatta tuvalin hazırlanmasıyla ilgili sorunlar gerçekten en son planda yer alır. Bunlar her zaman için düzeltilebilir değil mi?
Oysa sanat, derinleştirilmesi çok ince ve korkunç bir şey…” diyordu.
1870 Alman işgaliyle birlikte İngiltere’ye kaçarak orada yaşamaya başladı. İngiltere’de anarşistlerin çıkarttığı The Torch: A Revolutionary Journal of Anarchist Communism’i (Meşale: Anarşist Komünizmin Devrimci Gazetesi) Pisarro’nun çizimlerine yer verdiler. Pisarro en zor dönemlerine bile anarşizme inancı sürüyordu. Zaten Post-Empresyonist ressamların çoğu, anarşizmde, kendi sanatsal özgürlük çağrılarının, burjuva toplumuna karşı isyanlarının ve yoksul ve ezilmiş insanlara duydukları sempatinin bir ifadesini buldular. Camile Pisarro ve oğlu Lucien, Le Pere Peinard ve Jean Grave’in Les Temps Nouveaux’suna düzenli biçimde katkıda bulunuyordu.
Pisarro 1871’de Alman işgalinin sona ermesiyle birlikte Paris’e geri dönen Pissaro atölyesinin Almanlar tarafından yağmalandığını ve yaptığı çalışmaların büyük bir bölümünün yok edildiğini görmüştür. 1872’de eşiyle birlikte Pontoise’a yerleşti. Bu dönemde Empresyonizmin babası sayılan Paul Cezanne’la tanışıp, birlikte çalışmışlardır. 1874’e kadar yaptığı çalışmalarla izlenimci üslubunu geliştirmiştir. ”Bir tablonun yapımı nerede başlar nerde biter? İnsanın içinde aşırı duygular kaynaşmaya başlayınca, bu duygular patlayınca ve bütün düşünce yanardağdan çıkan lavlar gibi çıkıp taşınca birden bire yaratılan yapıtın çok keskin bile olsa büyük ve insanüstü bir patlayışı değil midir bu? Usun bilinçli hesapların bu patlayıştan öncesiyle bir ilgisi yoktur, ama insanın içinde yapıtın ne zaman başladığını kim bilebilir; Bu yapıt belki de bilinçsizliğin doğurduğu bir şeydir.” Sanatsal varoluşunu bu şekilde açıklar. 1874’de artık isimsel anlamda Empresyonist Akımının da kendini ortaya koymasıyla birlikte yaptığı çalışmalar empresyonist resim anlayışı içine girer. Empresyonizm tanımı da onun resimlerinde anlamını bulur. İlk kez Empresyonistlerin ilk kez 1874’te açtığı sergiye katılarak çalışmaları sergilenmiştir. Bu dönemden sonra tekniği de değişmeye başlayıp gitgide küçük pürtüklü fırça vuruşlarıyla resim yapmaya devam etmiştir. 1877’de yaptığı Kırmızı Damlar resminde ve diğer çalışmalarında da değişim göze çarpar. İzlenimcilerin 1874’den 1886’ya kadar ki bütün sergilerine katılan Pisarro 1885’te ressam Seurat’yla tanışmış ve 1886’dan başlayarak dört yıl boyunca Divizyonizm (Noktacılık) yöntemiyle resimler yapmıştır. Lacroix Adası, Rouen ve Sisin Etkileri adlı çalışmaları bu üslubu çok katı ve sistematik bulduğundan eski üslubuna geri dönmüştür.
1892’de Durand Ruel’in düzenlediği kişisel sergisiyle büyük başarı kazanmıştır. Bu dönemden sonra gözleri kronik rahatsızlıktan dolayı bozularak resim yapması güçleşmiş ve artık açık havaya çıkamaz duruma gelmişti. Bu durumdan yılmayarak artık kapalı mekanlardan resmetmeye devam etmiştir. Sanatçının bu son dönem yapıtlarının en ilginçleri Rouen ve Paris’te otel pencerelerinden bakarak yaptığı Montmarte Bulvarı ve Gece gibi kuşbakışı görünümleridir. Pisarro, tıpkı Gustav Courbet gibi Komün’ün başarısızlığa ulaşmasından sonra sürüldü ve 1894’te Cumhurbaşkanı Carnot’nun öldürülmesinin ardından anarşistlere uygulanan baskıdan kaçmak için Belçika’ya gitmek zorunda kalmıştır.
Pisarro yaşamı boyunca her zaman yardımsever paylaşımcı biri olmuştur. Başta izlenimciler olmak üzere Gauguin, Signac, Van Gogh ve Seurat gibi pek çok sanatçıya yardım etmiş, onların saygısını ve hayranlığını kazanmıştır.

YARARLANILAN KAYNAKLAR:
- Sanatın Öyküsü-GOMBRİCH-Remzi Yay.-
- Anarşizmin Tarihi-PETER MARSHALL-İmge Yay.
- Modern Sanatın Öyküsü-N.LYNTON-Remzi Yay.
- Dünya Sanat Tarihi-ADNAN TURANİ-Remzi Yay.
- Resim Sanatının Tarihi-SEZER TANSUĞ-Remzi Yay.
- 19. Yüzyıl Avrupa’sında Resim ve Heykel Sanatı-ZEYNEP İNANKUR-Kabalcı Yay.
- Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi
- Sanat Ansiklopedisi-MİLLİYET
- Empresyonizm Ansiklopedisi-Remzi

Bir Liberterin Portresi

2007-10-29T16:21:00.000+02:00

Bir Liberterin Portresi -Ersan Çağatay
“kolay satabilmek için bir karış tuval boyamadım.”

Yaşadığı dönemde hem sanatıyla, hem de politik duruşuyla yarınlara ışık saçan kişilik Jean Desire Gustave Courbet, 10 Haziran 1819’da Fransa’nın doğusunda İsviçre sınırına yakın bir yer olan, Orlans’ın Jura bölgesinde, bir kasabada doğdu. Courbet ailesi kuşaklardır burada yaşıyorlardı. Babası burada bir eve ve Flagey’in yakınında bir üzüm bağına sahipti. Ailesinin sahip olduğu ikilemli sosyal durum, köylü kökenlerine karşın; yani burjuva kimliği, Courbet’in Fransa’nın kırsalındaki sınıf farklılıklarının kısmen farkında olmasını sağladı ve bu farkında oluş; onun kişisel ve sanatsal gelişiminde etkili oldu. O aynı zamanda yöresine ait derin duygulara karşı kendisini mirasçı, sorumlu hissediyordu. 1939’da babasının isteği üzerine Paris’e hukuk okuma için gitti. Fakat hemen sonra resim okumaya karar verdi. Steuben’in atölyesinde çalışmaya başladı; fakat bir süre sonra ayrılarak yalnız olarak çalışmaya başladı. İlk önce serbest akademilere gitmeye, daha sonra en yakın dostlarından biri olacak Bonvin’in özendirmesiyle Louvre Müzesinde ünlü sanatçıların tablolarını kopya etmeye yöneldi. Aslında Courbet’in resimle ilgilenmesi, Besançon’daki College Royal’de eğitim gördüğü sırada David’in öğrencilerinden Charles Antoine Flajoulot’nun özendirmesine kadar uzanır.

1846 ve 1847’de Hollanda’da ve Belçika’da kaldı. İlk yapıtlarında Venedik, Flaman ve İspanya sanatının çözümlediği görülür. Bu dönemde bütün sanat yaşamı boyunca devam edeceği kendi portrelerinin bir bölümü bu döneme aittir. Bu dönemde yaptığı Siyah Köpekli Courbet(1844), Deri Kemerli Adam(1846), çalışmaları epey tepki görmüştü. Resimlerindeki romantik unsurlar gene bu dönemde Kırda Sevgililer Valsi’nde(1844 sonrası) ya da Hamak’ın Sallanışı’nda belirir. Bu tablolar ressamın Murger ve Baudelaire’ya karşı beslediği, ancak çok geçmeden farklı duyarlıklar nedeniyle bozulan dostluğu da simgeler.
1847’ye doğru Courbet’in politik anlamda hayata bakışı da değişmeye başlar. İlk zamanlarda Fourier’in barışçı demokrasi anlayışını benimserken daha sonra 1847’den başlayarak anarşist düşünür Proudhon’un toplumcu düşüncelerinden etkilenmiştir. Proudhon "mülkiyet" kavramı sorunlarıyla uğraşmakta ve "sanatçı arkadaşlarım çok uzun bir zamandan beri sanatı kendilerine özgü bir üslup durumuna getirdiler, artık ona, halk beğenisine uygun bir içerik kazandırmak zorundayız" diye sesini yükseltmektedir. Aynı zamanda arkadaşları arasında şair Pierre Dupont, Champfleury’de yakın arkadaşları arasındaydı. Bütün bu ilişkilerden esinlenerek 1849 Salonunda büyük yankılar yaratan Ornans’da Bir Akşam Yemeği Sonrası tablosunu ve 1850-1851 Salonunda Taş İşçileri ve Ornans’da Bir Cenaze Töreni tablolarını sergiledi. Bu yapıtında tüm kasaba halkını toplayıp poz verdirmiş ve o dönemde övgüler ve eleştirilere maruz kalmıştır.

1854’de, Çıkrıkçı Kadın ve Yıkanan Kadınlar (1853 Salonunda skandal yarattı) tablolarını satan Bruyas, ressamı Montpellier’ye davet etti. Bu dönemde yaptığı en önemli yapıtlarından biri olan Karşılaşma-Günaydın Mösyö Courbet(1854) bu ziyareti ebedileştirir. Sanatçı resminde kendisini, ev sahibi, hizmetçisi ve köpek tarafından yolda karşılanırken, bastonu ve sırt çantasıyla betimlemiştir. Yapıtta açık renklerin yepyeni bir kullanımı kadar psikolojik bir temel oluşturma çabası da önemlidir. Bu çaba, büyük olasılıkla, ressamın

Resim: Karşılaşma-Günaydın Mösyö Courbet(1854)

Proudhon ile birlikte 1853’te ziyaret ettiği Chenavard’ın bilerek ya da bilmeyerek etkisinde kalmasından kaynaklanmıştır. Zaten Proudhon’la tanıştıktan sonra hayatındaki değişiklikler sanatına da yansımıştır. Bundan dolayı 1855’ten sonra Courbet’in yapıtlarının konularında radikal bir değişme, sanatçı öğretisel içerikli konulardan uzaklaşarak yakın çevresine dönmüş, özellikle duyumsal temaları ele aldığı son yapıtlarından biri olmuştur. Aynı etki, Courbet’nin ünlü Ressamın Atölyesi tablosunda da kendini gösterir. Ressam “yaşamın yedi yıllık bir dönemini yansıtan gerçek bir alegori…” olarak tanımladığı tablosunu Champfleury’ye yazdığı bir mektupta şöyle açıklar:‘’bir yanda sömürenleri ve sömürülenleriyle gerçek yaşam görülür.’’ 1855 Evrensel sergisine sanatçı 11 tablosuyla katıldı. Cenaze Töreni ve Atölye tablolarının reddedilmesini protesto etmek için Paris‘de Montaigne caddesinde sergiledi. (1867’de gösteriyi bir daha yeniledi) Bu sergi için yazdığı notta “1830’larda yaşayan kişilere zorla takılan romantik sıfatı gibi; bana da gerçekçi sıfatı yakıştırıldı.” diyen sanatçının yapıtı, tüm resim okullarının dışında, öncü sanatla resim sanatı arasındaki kesin kopuşu simgeler. Bu kopma, Courbet’in konularındaki tahrik edici unsurlardan çok resmin plastik amaçlarını yepyeni bir bilinçle ele almasından kaynaklanmıştır.

1859’da Paris’teki atölyesinde düzenlediği “Gerçekçilik Büyük Şöleni” ile ve Castagnary’nin ısrarları üzerine 1861’de giriştiği kısa süren öğretmenlik denemesiyle bu öğreti doruğa ulaşmıştır ve akademik resmin zincirlerinden kurtulmuş yeni bir sanat türünün galibi ilan edilmiştir.

Bir kilise için yaptığı resme melekler eklenmesi istendiğinde, “ben hiç melek görmedim; gösterin, çizeyim.” Sözüyle ilginç ve radikal değişimini ve duruşunu ortaya koyar. Courbet’in realizmi ve sıra dışı yerlerin ve insanların gerçekçi portreleri, sanat eleştirmenlerinin, akademisyenlerin ve yaşamı olduğundan daha iyi gösteren hoş resimlere alışkın halkın(burjuvaların) beğenisine tersti. Courbet alışılmış gündelik yaşam sahnelerini herhangi bir idealizasyona gitmeden ve duygusal yoğunluk yüklemeden; ama gene de eleştirel bir yaklaşım içinde aktarmıştır. Gericault ve Delacroix’nin gerçekçi tanımlamalarını benimseyen sanatçı, romantiklerin egzotik ve yazınsal yaklaşımlarından uzak durmuştur. Sanatçının bu hızlı gelişimi teknik alanda değil, konuların seçiminde oldu.

1857’ye doğru, köy manzaralarının yerini ev sahneleri aldı, Tazı Payı, Köpek Bakıcıları, Geyiklerin Dövüşü. Bu yapıtlarını 1858-1859’da yaptığı Frankfurt gezisi sırasında gerçekleştirdi. 1864’te Franche-Comte’den manzaralar (Loue Vadisi), daha sonra 1865-1866’da Trouville ve Deauville’de, 1869’da Etretat’da (Dalgalar Dizisi) çeşitli deniz manzaraları çizdi. Sen Kıyısındaki Genç Kızlar (1857 Salonu) adlı tablosunda olduğu gibi, giyinik figürlerin yanı sıra çıplaklar da yapıtları içinde önemli bir yer tutar. Çıplaklarında genellikle, revaçta bir konu olan lanetlenmiş kadınları işlemişti: Venüs(1864) ve Psykhe, Uyku(1867). Bu konuyu işlemedeki ısrarının çocuksu bir skandal merakından ve masum bir kibirden kaynaklandığı söylenebilir. Resimlerinde figürler duyarlı bir renk zenginliği içinde güçlü ışık-gölge karşıtlığıyla biçimlenmiştir.

Courbet 1870’e gelindiğinde artık bilinen bir ressamdı…1870’te Daumier’yle birlikte Le’giond’Honneur nişanını geri çeviren Courbet, III.Napoleon’un tahtan indirilmesi, dolayısıyla İkinci İmparatorluğun çöküşünden sonra 1871’de kurulan Paris Komününün Sanat Birliği başkanlığına getirilmiştir. Müzelerin yeniden açılması ve Salon Sergileri’nin düzenlenmesiyle görevlendirildiği bu yıllarda Komünün devrimci etkinliklerine katılmış, Alman bombardımanına karşı Sevres Porselen İmalathanesi ve Fontainebleau Sarayı gibi önemli anıtların korunmasına karar vermiş, ancak komünün aşırı davranışlarına katılmayarak görevinden istifa etmiştir. Napoleon Bonaparte’ın büyük ordusu anısına dikilmiş Vendome Anıtı’nın yıktırılması olayına karıştığı savıyla komünün sona ermesi üzerine kurulan bir askeri mahkemede Eylül 1871’de yargılanarak, 6 ay hapse mahkum edilecektir. Hapisten çıktıktan sonra da baskı altında tutulmuş ve bütün mal varlığına el konulmuştur. Bunun üzerine Courbet bu baskılara dayanamayarak 1873’te İsviçre’ye kaçmıştır.

Bu yıllarda beden ve ruh sağlığı bozulan Courbet’nin akademik kalıplara karşı oluşu ve konulara yaklaşım biçimi, gelişmekte olan İzlenimciliğe esin kaynağı olmuştur. 1877 yılında ölümüyle Courbet Romantizme ve Akademizme karşı çıkan her türlü akımı çevresine toplayan, sanatı ve kuramları Avrupa’da büyük etki bırakmış, sanatın parlak sayfalarında yerini almıştır.

YARARLANILAN KAYNAKLAR:
Dünya Sanat Tarihi- Adnan TURANİ, Remzi yay.
Sanatın Öyküsü-GOMBRİCH, Remzi yay.
Modern Sanatın Öyküsü-N.LYNTON, Remzi yay.
Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi
Resim Sanatının Tarihi-Sezer TANSUĞ, Remzi yay.
19.Yüzyıl Avrupa’sında Heykel ve Sanatı-Zeynep İNANKUR, Kabalcı yay.
Sanat Tarihi Ansiklopedisi